Waarom deze enquête?
De gemeenteraad heeft op 27 mei 2025 besloten dat er nieuwe algemene regels moeten komen voor het (binnen) stoken van hout. Een belangrijk onderdeel hiervan is het vaststellen van een stookvenster: de maanden, dagen en tijden op de dag waarop houtstook is toegestaan.
Omdat dit onderwerp Rhedense inwoners direct raakt, wilde de gemeente Rheden inwoners raadplegen over het thema houtstook, stookgedrag en hoe zij aankeken tegen mogelijke regels voor een stookvenster. Daarom is begin september 2025 een enquête uitgezet, zowel digitaal als op papier.
In totaal werd de enquête ruim 1.600 keer ingevuld, verspreid over alle dorpskernen.
Er is bewust gekozen om de enquête laagdrempelig te houden, en dus niet te koppelen aan DigiD, om deelnemen zo eenvoudig mogelijk te maken. Achteraf is gecontroleerd op opvallende herhalingen (bijvoorbeeld vanaf hetzelfde IP-adres), zodat de resultaten betrouwbaar gebruikt konden worden. De opbrengst biedt daarmee een representatief beeld van hoe Rhedense inwoners denken over de invulling van een stookvenster.
Belangrijkste resultaten uit de enquête
- 62% van de respondenten geeft aan een houtkachel, open haard of andere houtstookinstallatie te hebben. Daarnaast geeft 32% van de respondenten aan geen houtstookinstallatie te hebben.
Overlast en bewustzijn
- De meeste inwoners geven aan zelden of nooit overlast te ervaren van houtstook, maar 25% heeft regelmatig of vaak hinder.
- Ruim 90% is zich bewust van gezondheidsrisico’s van houtrook.
Belang van stoken vs. schone lucht
Voor veel mensen is hout kunnen stoken belangrijk: 68% geeft dit het cijfer 8, 9 of 10. Tegelijkertijd vindt een grote meerderheid van de respondenten schone lucht óók heel belangrijk. Dit geeft een duidelijk spanningsveld. Respondenten hechten zowel belang aan het stoken van hout en schone lucht, terwijl dit niet samen gaat.
Wensen rond regels
- 60% van de respondenten wil geen tijdvakken of beperkingen voor houtstook.
- 25% van de respondenten staat open voor een tijdvak en een kleine groep (15%) geeft aan het niet te weten of dat dit afhangt van verschillende factoren.
- Een beperking tot bepaalde dagen van de week wordt minder logisch gevonden (80% tegen).
Periode van het jaar
Ruim 55% van de respondenten wil geen seizoensbeperkingen voor houtstook. Een aanzienlijk deel (ongeveer 44%) vindt stoken wél seizoensgebonden, vooral in de koudste maanden of binnen het traditionele stookseizoen (oktober–maart). Weekend stoken buiten deze maanden wordt nauwelijks gekozen.
Aantal uren per dag
Meer dan de helft (57%) van de respondenten wil geen limiet aan stookuren. Van de respondenten die wél een tijdsvenster willen, kiest de meerderheid (25%) voor 4 uur per dag als geschikt maximum.
Doel van een stookvenster
Als belangrijkste doelen worden genoemd:
- Bescherming van gezondheid
- Verminderen van overlast
- Bescherming van milieu en luchtkwaliteit
Tegelijkertijd geeft een grote groep (703 respondenten) aan geen mening te hebben. Op basis van het aandeel inwoners met een houtkachel dat deze enquête heeft ingevuld, ligt het voor de hand dat een groot deel van deze groep voor ‘geen mening’ heeft gekozen, omdat zij eerder aangaven geen overlast van houtstook te ervaren.
Wanneer wordt er gestookt?
Houtstook vindt vooral plaats tussen oktober en maart, waarbij het meest in de wintermaanden november tot en met februari. Slechts een beperkte groep stookt in lente of zomer.
Gebruik binnen en buiten het stookseizoen
- 68% geeft aan alleen binnen het stookseizoen te stoken.
- 31% geeft aan ook buiten deze periode te stoken.
Stookfrequentie
Binnen het stookseizoen gebruikt meer dan de helft van de bezitters hun installatie (bijna) dagelijks.
Buiten het seizoen stookt het merendeel zelden (minder dan 1x per maand), hoewel een kleine groep (5%) wel regelmatig blijft stoken.
Dagen en tijdstippen
- De meeste mensen hebben geen voorkeur voor specifieke dagen.
- De avonduren (18.00–23.00) zijn veruit het populairste stookmoment. Het tijdvak namiddag 16.00 – 18.00 is ook veelvuldig gekozen door respondenten.
- ’s Nachts wordt nauwelijks gestookt.
Redenen om te stoken
Belangrijkste motivaties zijn:
- Besparing op energiekosten,
- (Bij)verwarming,
- Hoofdverwarming (al lijkt dit door een deel te ruim geïnterpreteerd),
- Gezelligheid
Alternatieven voor houtstook
De meerderheid heeft andere verwarmingsmogelijkheden, zoals cv of warmtepomp. Toch:
- 9% heeft geen alternatief,
- 22% vindt een alternatief onvoldoende effectief,
- En de meest genoemde drempels zijn kosten en ongeschiktheid van de woning.
Bekendheid met duurzame alternatieven
De meeste respondenten kennen alternatieven, maar gebruiken ze nog niet. Onbekendheid speelt een beperkte rol. Dit wijst op ruimte voor voorlichting en stimulering.
Redenen om geen alternatief te gebruiken
De belangrijkste belemmeringen zijn:
- Hoge aanschafkosten,
- Twijfels over terugverdientijd,
- Technische of bouwkundige beperkingen van de woning.
Belangrijkste conclusies uit de analyse
- De enquête is sterk ingevuld door inwoners die zelf stoken (ongeveer twee derde van de respondenten).
- Respondenten die zelf een houtkachel bezitten, ervaren gemiddeld minder overlast en geurhinder van houtstook dan respondenten die geen houtkachel in bezit hebben. Dit suggereert dat persoonlijke betrokkenheid bij houtstook invloed heeft op de perceptie van hinder.
- Er is breed bewustzijn over de gezondheidsrisico’s van houtstook.
- Zowel stoken als schone lucht worden belangrijk gevonden.
- De meeste overlast én het meeste stoken vinden plaats binnen het stookseizoen (oktober–maart).
- De optie avond (18.00 – 23.00) is de optie waar door de meeste respondenten de voorkeur aan wordt gegeven bij het stoken van hout.
- Een stookduur van 4 uur is de meest gekozen optie onder mensen die een beperking acceptabel vinden.
- Veel mensen kennen alternatieven, maar stappen hier niet op over vanwege de kosten.
Bedankt voor het invullen van de enquête.
Uw mening is voor ons van grote waarde. De resultaten worden meegenomen in de besluitvorming. Vanaf 2 december gaat de gemeenteraad over dit onderwerp in debat. Op 16 december neemt de gemeenteraad hierover een besluit. Wij houden u op de hoogte van de uitkomst.